Bên cạnh tốc độ màn trập và khẩu độ, ISO là chỉ số không thể thiếu nếu muốn có một bức ảnh hoàn hảo. Việc hiểu và biết cách điều chỉnh ISO máy ảnh sẽ giúp bạn có thể làm chủ ánh sáng, kiểm soát chất lượng ảnh, đặc biệt trong các điều kiện ánh sáng phức tạp. Hãy cùng Củ Lạc Studio tìm hiểu chi tiết và cách áp dụng ISO khi chụp ảnh.
ISO máy ảnh là gì?
ISO là chỉ số đo độ nhạy sáng của cảm biến trong máy ảnh kỹ thuật số. ISO càng thấp, cảm biến càng ít nhạy sáng và ISO càng cao, cảm biến càng nhạy sáng. Tuy nhiên, khi tăng ISO, ảnh sẽ dễ bị nhiễu (noise) hơn, gây giảm chất lượng hình ảnh. Do đó, ISO không nên được tăng tuỳ tiện mà cần điều chỉnh hợp lý theo mục tiêu chụp và môi trường ánh sáng.
Hướng dẫn cách thiết lập ISO
Thường việc thiết lập ISO sẽ phụ thuộc vào mục đích chụp, loại ảnh và điều kiện sáng cụ thể. Nếu bạn đang quan tâm và muốn học cách chụp ảnh chuyên nghiệp đừng bỏ qua bài viết dưới đây. Là một đơn vị đã có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chụp ảnh, Củ Lạc Studio sẽ hướng dẫn chi tiết cách thiết lập ISO.
Cách thiết lập ISO cao
ISO cao thường từ 800 trở lên, thậm chí có thể đạt ISO 12800 hoặc hơn tùy vào dòng máy. Việc sử dụng ISO cao giúp chất lượng ảnh tốt hơn trong môi trường thiếu sáng mà không cần flash, cho phép tốc độ màn trập nhanh hơn, tránh hiện tượng do rung tay hay chuyển độ.
Bạn có thể áp dụng thiết lập ISO cao khi chụp ảnh cho một số sự kiện sau:
- Chụp sự kiện trong nhà, đám cưới, tiệc tối
- Chụp thể thao, chuyển động nhanh vào buổi chiều tối
- Chụp đường phố ban đêm, chụp thiên văn
Lưu ý, khi ISO cao thường sẽ tăng độ nhiễu hạt. Tùy theo dòng máy mà bạn nên cân nhắc để tránh tình trạng mờ nhiễu. Tuy nhiên, đôi lúc các “hạt” này lại khiến bức ảnh thêm đặc biệt nên bạn hoàn toàn có thể cân nhắc.
Cách thiết lập ISO thấp
ISO thấp thường nằm trong khoảng 50–200. Đây là thiết lập lý tưởng trong điều kiện ánh sáng mạnh, như chụp ảnh ngoài trời buổi sáng hoặc trưa. Việc sử dụng ISO thấp sẽ giúp giảm tối đa độ nhiễu, đảm bảo ảnh sắc nét hơn và đặc biệt phù hợp khi dùng tripod, có thời gian phơi sáng lâu. Bạn có thể thiết lập ISO thấp khi chụp một số loại ảnh như:
- Chụp phong cảnh thiên nhiên
- Chụp sản phẩm trong studio với đèn đủ sáng
- Chụp chân dung ngoài trời vào ban ngày
Lưu ý, nếu thiết lập ISO quá thấp trong điều kiện thiếu sáng sẽ làm ảnh bị tối. Chính vì vậy, bạn cần tăng tốc độ phơi sáng nếu không có tripod sẽ dễ bị rung.
ISO và các chỉ số khác
Có thể bạn không biết nhưng ISO không hoạt động độc lập, chúng cần kết hợp với tốc độ màn trập, khẩu độ để tạo nên một bức ảnh đủ sáng và rõ nét. Giữa ISO và độ nhiễu ảnh, độ phơi sáng sẽ có mối quan hệ như này, cùng tìm hiểu chi tiết qua thông tin dưới đây.
ISO và độ nhiễu ảnh
Một trong những yếu tố đáng quan tâm nhất khi điều chỉnh ISO chính là mức độ nhiễu ảnh. Khi ISO tăng, cảm biến buộc phải khuếch đại tín hiệu ánh sáng lên, từ đó kéo theo sự gia tăng của tín hiệu nhiễu.
Nhiễu ảnh có thể thể hiện qua nhiều dạng khác nhau như các hạt lốm đốm trên vùng tối hoặc vùng chuyển màu, giảm độ chi tiết, màu sắc có thể bị sai lệch, ảnh trông “mờ đục” hoặc “bẩn”.
Giải pháp giảm nhiễu có thể áp dụng trong trường hợp này như sau:
- Dùng máy ảnh có cảm biến lớn (Full-frame thường xử lý tốt hơn APS-C)
- Dùng phần mềm hậu kỳ như Lightroom hoặc DxO để giảm nhiễu
- Cân nhắc hy sinh một chút tốc độ màn trập hoặc khẩu độ để giữ ISO ở mức hợp lý
ISO và độ phơi sáng
ISO là một phần trong tam giác phơi sáng, cùng với khẩu độ và tốc độ màn trập. Việc tăng ISO sẽ làm ảnh sáng hơn mà không cần thay đổi hai yếu tố còn lại. Tuy nhiên, nên nhớ rằng ISO chỉ là giải pháp bổ sung, không nên là lựa chọn ưu tiên đầu tiên. Hãy luôn bắt đầu với ISO thấp nhất có thể, sau đó mới tăng dần nếu cần.
Nếu bạn đang chụp trong nhà và tốc độ màn trập quá chậm (ảnh dễ bị nhòe), bạn có thể tăng ISO để có được bức ảnh sáng hơn mà vẫn duy trì tốc độ màn trập đủ nhanh. Trong các buổi hoàng hôn, bạn có thể tăng ISO thay vì mở khẩu quá lớn nếu muốn giữ toàn bộ khung hình nét rõ.
ISO Auto – Có nên dùng không?
Hầu hết các máy ảnh hiện nay đều có chế độ ISO tự động (Auto ISO), trong đó máy sẽ tự cân nhắc mức ISO phù hợp dựa trên điều kiện ánh sáng và thiết lập khẩu độ – tốc độ bạn chọn.
Ưu điểm của hình thức này có thể kể đến như:
- Nhanh chóng, tiện lợi khi chụp chuyển động hoặc thay đổi cảnh liên tục
- Dễ dàng dùng khi quay video trong điều kiện thay đổi ánh sáng.
Nhược điểm mang lại cũng không hề ít:
- Máy có thể tự chọn ISO quá cao làm ảnh bị nhiễu mà bạn không kiểm soát được
- Khó tối ưu chất lượng ảnh trong các bối cảnh cần chi tiết cao như chụp chân dung nghệ thuật.
Xem thêm: Bật mí cách chọn camera chụp ảnh sản phẩm chuyên nghiệp
Vậy nên Củ Lạc Studio có một mẹo cho bạn đó là nếu dùng Auto ISO, hãy đặt giới hạn ISO tối đa trong cài đặt máy để kiểm soát nhiễu. Nếu bạn mới bắt đầu học nhiếp ảnh, hãy luyện tập chụp cùng một cảnh với các mức ISO khác nhau để thấy rõ sự khác biệt. Từ đó, bạn sẽ dần cảm nhận được khi nào nên tăng hay giảm ISO một cách hợp lý.